Liêu trai chí dị được xem là một trong những kiệt tác kinh điển của văn học Trung Quốc, thường được nhắc đến như một “thiên cổ kỳ thư” với giá trị tư tưởng và nghệ thuật vượt thời gian. Vậy Liêu trai chí dị nói về điều gì, tác giả là ai và vì sao tác phẩm này lại có sức sống bền bỉ đến vậy? Bài viết dưới đây sẽ review chi tiết truyện Liêu trai chí dị nhằm giúp bạn hiểu rõ hơn về nội dung cũng như giá trị mà tác phẩm mang lại.
Tác giả Bồ Tùng Linh
Bồ Tùng Linh là một văn sĩ sống dưới triều đại nhà Thanh. Ông tự là Lưu Tiên, Kiếm Thần và thường được gọi với hiệu Liễu Tuyền cư sĩ. Tuy không đạt được nhiều thành tựu trên con đường khoa cử, nhưng Bồ Tùng Linh lại để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử văn học Trung Hoa bằng tài năng và tư tưởng sắc sảo của mình.
Ông sáng tác đa dạng ở nhiều thể loại như thơ, từ, kịch và tiểu thuyết. Trong đó, tác phẩm nổi bật và có ảnh hưởng sâu rộng nhất chính là tập truyện ngắn Liêu trai chí dị. Ngoài ra, ông còn để lại các công trình khác như Liễu trai thi tập gồm nhiều tập thơ với số lượng lớn bài thơ, từ khúc và kịch bản dân gian, phản ánh đời sống xã hội và tâm tư của con người đương thời.
Liêu trai chí dị nói về điều gì?
Liêu trai chí dị là tuyển tập gần 500 truyện ngắn viết bằng văn ngôn, thuộc thể loại chí quái và truyền kỳ. Các câu chuyện trong tác phẩm xoay quanh thế giới huyền ảo với sự xuất hiện của hồ ly, ma quỷ, yêu tinh, thần tiên, xen lẫn đời sống của con người trần thế.
Tác phẩm được sáng tác từ cuối thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XVIII. Ban đầu, các truyện chỉ được lưu truyền dưới dạng bản chép tay trong giới bạn bè và học giả. Mãi đến năm 1766, Liêu trai chí dị mới được chính thức khắc in và phổ biến rộng rãi.
Ẩn sau lớp vỏ kỳ ảo, ma mị là một bức tranh hiện thực sâu sắc về xã hội phong kiến Trung Quốc thời Thanh. Bồ Tùng Linh dùng những câu chuyện dị thường để phản ánh sự mục ruỗng của bộ máy quan lại, thói tham nhũng, nạn mua quan bán chức, sự bất công của chế độ khoa cử và cảnh người tài bị chôn vùi bởi danh lợi hão huyền.
Bên cạnh đó, tác phẩm còn dành nhiều dung lượng để nói về tình yêu – đặc biệt là những mối tình vượt ranh giới giữa người và yêu, giữa thực và ảo. Trong bối cảnh xã hội phong kiến khắt khe, việc đề cao tình yêu tự do, sự thủy chung và hy sinh cá nhân là một tiếng nói táo bạo và nhân văn.
Chính vì vậy, Liêu trai chí dị không chỉ là một tập truyện ma quái để giải trí, mà còn được xem như một “bách khoa toàn thư” về đời sống tinh thần, đạo đức và xã hội Trung Quốc thời phong kiến.
Độc giả review truyện Liêu trai chí dị như thế nào?
Nhiều độc giả cho rằng, giá trị lớn nhất của Liêu trai chí dị nằm ở chiều sâu tư tưởng ẩn sau những câu chuyện kỳ dị.
Một độc giả chia sẻ rằng, khi còn trẻ, họ bị cuốn hút bởi yếu tố ma quái và nhân quả báo ứng trong truyện. Nhưng khi trưởng thành, đọc lại tác phẩm dưới góc nhìn lịch sử và văn hóa, họ nhận ra đây là tiếng thở dài bất lực của Bồ Tùng Linh trước xã hội phong kiến thối nát, nơi người hiền tài bị chèn ép còn kẻ tham lam lại lộng hành.
Một số ý kiến khác đánh giá cao thông điệp xuyên suốt về luật nhân quả: dù là con người, thần tiên hay ma quỷ thì mỗi hành động đều dẫn đến một kết cục tương ứng. Điều này giúp tác phẩm mang tính giáo huấn sâu sắc về cách đối nhân xử thế.
Cũng có độc giả cho rằng, chính thế giới siêu nhiên trong truyện lại là nơi chứa đựng nhiều tình nghĩa và công bằng hơn cõi người. Đây dường như là khát vọng thầm kín của tác giả về một xã hội lý tưởng, nơi cái thiện luôn được bảo vệ.
Tạm kết
Liêu trai chí dị là một tác phẩm vượt lên khỏi giới hạn của thể loại truyện kỳ ảo thông thường. Thông qua những câu chuyện ma mị và huyền bí, Bồ Tùng Linh đã gửi gắm nỗi niềm về xã hội, con người, tình yêu và công lý.
Đây là cuốn sách phù hợp với những ai yêu thích văn học cổ điển, truyện truyền kỳ cũng như mong muốn khám phá chiều sâu tư tưởng của văn học Trung Quốc. Mỗi lần đọc lại Liêu trai chí dị, người đọc có thể tìm thấy cho mình những tầng ý nghĩa mới, đúng như giá trị của một thiên cổ kỳ thư.
